सिआन, भाद्र २५ ।
उत्तर-पश्चिम चीनको शाङ्क्सी प्रान्तको सिआनस्थित सम्राट चिन शिहुवाङको म्याउजोलियम साइट म्युजियमको पिट नम्बर १ को अन-साइट संरक्षण प्रयोगशालामा सेप्टेम्बर ३, २०२६ मा एक पुनर्स्थापना विशेषज्ञले उत्खनन गरिएको टेराकोटा वारियर (माटोको योद्धा) को टुक्राको थ्रीडी डाटा संकलन गर्दैछन्।
सिआनको विश्वप्रसिद्ध टेराकोटा वारियर्स स्थलमा आगन्तुकहरूले अब पहिले पर्दा पछाडि हुने प्रक्रिया प्रत्यक्ष हेर्न सक्नेछन् — जहाँ विशेषज्ञहरूले सावधानीपूर्वक २,००० वर्षभन्दा पुराना माटोका योद्धाहरूको पुनर्स्थापना गरिरहेका छन्। पिट नम्बर १ मा भर्खरै सुरु गरिएको संरक्षण प्रयोगशालामा विशेषज्ञहरूले टुक्रिएका माटोका भाँडाहरूलाई हातैले जोडेर छरिएका अवशेषहरूलाई भव्य र जीवन्त योद्धाहरूको रूपमा पुनःजीवन दिइरहेका छन्।
यो प्रयोगशाला सन् २०२४ मा आधिकारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको थियो, जसले प्रतिष्ठित टेराकोटा वारियर्सको खोज र उत्खननको ५०औँ वार्षिकोत्सव मनाएको थियो। पिट नम्बर २ मा पनि एक व्यावसायिक उत्खनन र संरक्षण सुविधा सम्पन्न गरी सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। यी दुई सुविधाहरूले उत्खनन, यातायात, पुनर्स्थापना र भण्डारणलाई समेट्ने पूर्ण-चक्र संरक्षण प्रणाली गठन गर्दछन्।
यो उन्नत प्रणालीले योद्धाहरूको मूल रङको संरक्षणमा ठूलो सुधार ल्याएको छ। २,००० वर्षभन्दा बढी समयदेखि जमिनमुनि गाडिएका कारण टेराकोटा वारियर्सले आगलागी, माटो भासिनु र भूमिगत पानीको उतारचढावबाट गम्भीर क्षति व्यहोरेका थिए, जसका कारण समयसँगै धेरैजसो मूल रङहरू हराउँदै गएका थिए। पहिले उत्खननपछि वातावरणीय परिवर्तनका कारण बाँकी रहेका रङका पत्रहरू सजिलै खुम्चिने वा उप्किने गर्थे। आज भर्खरै उत्खनन गरिएका रङ्गीन अवशेषहरूलाई सिधै अन-साइट प्रयोगशालामा पठाइन्छ। स्थिर आर्द्रता नियन्त्रण, अल्ट्रासोनिक निरीक्षण, थ्रीडी स्क्यानिङ, व्यावसायिक सरसफाइ र सुदृढीकरण उपचारका माध्यमबाट अनुसन्धानकर्ताहरूले अहिले योद्धाहरूको प्राचीन मूल रङहरू जोगाउन आफ्नो तर्फबाट हरसम्भव प्रयास गरिरहेका छन्।
सिन्ह्वा/तस्विर – रासस
